Monitoring rozwoju lokalnego na poziomie miejskim i wewnątrzmiejskim (PO PT 2014-2020)

komplet_3_logotypy

Celem realizacji projektu pilotażowego pn. „Monitoring rozwoju lokalnego na poziomie miejskim i wewnątrzmiejskim” było opracowanie założeń systemu monitorowania rozwoju lokalnego, możliwych do wykorzystania w procesie oceny efektów wdrażanych przez gminy polityk publicznych.

Projekt realizowany był w dwóch odrębnych częściach, wzajemnie ze sobą powiązanych merytorycznie – pierwsze działanie stworzyło podstawy do realizacji drugiego:

  1. Założenia monitoringu rozwoju lokalnego na poziomie miast, realizowane w okresie od 1 maja 2018 do 30 kwietnia 2019; podmioty odpowiedzialne: Związek Miast Polskich i Instytut Rozwoju Miast i Regionów,
  2. Założenia monitoringu rozwoju lokalnego na poziomie wewnątrzmiejskim, realizowane w okresie od 1 października 2018 do 28 lutego 2020; podmiot odpowiedzialny: Instytut Rozwoju Miast i Regionów.

Założenia systemu monitorowania procesów rozwoju lokalnego, w tym szczegółowa metodologia monitoringu, wypracowane zostały w dialogu z przedstawicielami JST, co umożliwiło oparcie produktów projektu o rzetelne i użyteczne dane. Założenia do monitorowania są na tyle uniwersalne, iż nadają się do wykorzystania przez różne gminy, niezależnie od skali działania i pełnionych funkcji, a także do wykorzystania do oceny efektywności różnych polityk publicznych.

Działanie I dotyczyło wypracowania rozwiązań monitoringu na poziomie ogólnomiejskim. Działanie II pozwoliło na wytypowanie i przetestowanie zestawu wskaźników dla statystyki wewnątrzmiejskiej, wykorzystując do tego celu najlepsze przykłady pochodzące z doświadczeń samorządów uczestniczących w konkursie dotacji pn. „Modelowa Rewitalizacja Miast” oraz miast realizujących projekty pilotażowe w zakresie rewitalizacji.

Szczegółowe działania podjęte w ramach projektu obejmowały:

Działanie I. Założenia monitoringu rozwoju lokalnego na poziomie miast

Organizacja warsztatów w wybranych miastach średnich, w celu konfrontacji projektowanych wskaźników i metod monitoringu rozwoju z podejmowanymi przez samorządy działaniami:

a) Dąbrowa Górnicza
b) Przemyśl
c) Stalowa Wola
d) Starachowice
e) Wałbrzych
f) Wyszków

Udział JST w realizacji zadania umożliwił dokonanie wstępnej oceny efektywności i użyteczności proponowanych rozwiązań, a z drugiej strony ułatwił określenie potrzeb samorządów w zakresie organizacji i funkcjonowania systemu monitoringu. W efekcie cyklu warsztatów został wypracowany zestaw wskaźników zrównoważonego rozwoju, obszarowo spójny z zestawem mierników normy ISO 31 720 nt. zarządzania zrównoważonego. Dla tak opracowanego zestawu mierników pozyskano dane ze statystyki publicznej (GUS) i zasilono nimi narzędzie analityczne ZMP – System Analiz Samorządowych (SAS) w odniesieniu do wszystkich JST w kraju, tworząc w ten sposób Monitor Rozwoju Lokalnego (dostępny pod adresem https://www.systemanaliz.pl/monitor-rozwoju-lokalnego).

Działanie II. Założenia monitoringu rozwoju lokalnego na poziomie wewnątrzmiejskim – warsztaty w miastach realizujących program Modelowej Rewitalizacji

Działanie polegało na wypracowaniu katalogu wskaźników do monitorowania rozwoju lokalnego w ujęciu wewnątrzgminnym, jak również opracowanie podręcznika opisującego wypracowane metody analiz.  Podręcznik oraz zestaw wskaźników składają się na całościową metodologię monitorowania procesów rozwoju na poziomie wewnątrzgminnym. Podręcznik pt. „Monitorowanie procesów rozwoju na poziomie wewnątrzmiejskim” obejmuje m.in. następujące zagadnienia:

– sprecyzowanie definicji rozwoju lokalnego,
– uzasadnienie znaczenia monitorowania procesów rozwoju w gminie,
– podstawowe informacje o wskaźnikach (zmienne i wskaźniki, metadane, źródła danych, gromadzenie i przetwarzanie, prezentacja wyników, miejsce w logice interwencji),
– grupy wskaźników opisujących procesy rozwoju w gminie (według wymiarów wypracowanych w zadaniu 1 i 2,
– metryczki proponowanych wskaźników.

Podręcznik oraz zestaw wskaźników podlegał testowaniu w grupie 23 miast biorących udział w konkursie dotacji „Modelowa Rewitalizacja Miast” oraz realizujących projekty pilotażowe w zakresie rewitalizacji – pod kątem uniwersalności i potencjału do powszechnego zastosowania, tj. możliwości użycia w diagnozach opracowywanych przez inne gminy, do różnych polityk publicznych. Poniżej przedstawiono harmonogram zrealizowanych warsztatów.

tabela_info o MRL

Obok metodologii monitorowania procesów rozwoju opracowano również podręcznik pt. „Zintegrowana polityka mieszkaniowa polskich gmin”, który stanowi kompendium wiedzy na temat mieszkalnictwa rozumianego jako ważny element rozwoju lokalnego. Podręcznik ma za zadanie wspierać gminy w prowadzeniu świadomej i aktywnej polityki mieszkaniowej.

Dodatkowo dla grupy miast biorących udział w warsztatach została zorganizowana wizyta studyjna do Wielkiej Brytanii (Birmingham) w celu zapoznania się z najlepszymi praktykami z zakresu zbierania, przetwarzania, archiwizowania oraz udostępniania informacji o efektach realizacji polityk publicznych, będących elementem rozwoju lokalnego.

Więcej informacji o wizycie studyjnej dostępnych jest tutaj.

Materiały do pobrania: